Tempelierskapel – Abeelstraat 37

Beschermd monument – M.B. 04/02/2010

Restauratie: /

Beschrijving

De huidige Tempelierskapel dateert uit het einde van de 17e eeuw en hoorde bij een voormalige commanderij (eind 13e eeuw), tot het einde van de 18e eeuw bezit van de hospitaalridders van Sint-Jan.

Het bestaan van een kapel op het grondgebied van de tempeliershoeve wordt al in een inventaris van 1373 vermeld. De kapel langs de zuidelijke toegangsweg naar de hoeve zou pas in de 15e eeuw zijn opgericht. In de 16e eeuw gingen in deze kapel wekelijks drie missen door. Een kleine eeuw later echter is de kapel volgens de deken van Tielt (1623) in een ruïneuze toestand en kunnen er geen misvieringen meer doorgaan. Op het einde van de 17de eeuw wordt de vervallen kapel terug opgebouwd, maar in de 18e eeuw wordt ze nauwelijks nog gebruikt. De kapel bood plaats aan twintig mensen.

‘Groot Goed ter Vlaagt’

De kapel hoort als vanouds bij de historische hoeve het ‘Groot Goed ter Vlaagt’, opklimmend tot de 13e eeuw. Deze voormalige hoofdcommanderij van de tempeliers was tussen 1312 en 1795 bezit van de hospitaalridders van Malta en foncier van de heerlijkheid ‘Ter Vlaagt’. Vermoedelijk was dit een mottehof, oorspronkelijk met dubbele omwalling en destijds de grootste hoeve van Ruiselede met uitgestrekte landerijen.

De heerlijkheid ‘Ter Vlaagt’ gaat vermoedelijk terug tot een schenking van Zeger, kastelein van Gent, die in 1200 toetreedt tot de tempeliers en zijn allodium ‘Viggezele’ (in Kanegem) aan de orde schenkt. Viggezele wordt later vermeld als leen van de heerlijkheid ‘ter Vlaagt’, waaruit men afleidt dat deze reeds bestaat op het ogenblijk van Zegers’ schenking.

Volgens 19e-eeuwse bronnen zou de orde al in de 12e eeuw meerdere bezittingen in Ruiselede gehad hebben. Het bestaan van een afdeling van de tempeliers in Ruiselede wordt bevestigd door de in 1266 geleverde bijdragen aan de zevende kruistocht naar Tunis.

Na de opheffing van de tempeliersorde door de Franse koning in 1312 worden de goederen en gronden overgedragen aan de hospitaalridders van de orde van Sint-Jan.

In 1370 is het Goed ter Vlaagt 50 hectare groot (landbouwgrond, weiden, bossen) en volgens een inventaris van 1373 bestaat het domein uit twee hoeves: Groot Goed ter Vlaagt met een mooi woonhuis en kapel en Klein Goed ter Vlaagt.

Doorheen de 15e en 16e eeuw wordt het ordehuis door meerdere bestuurders beheerd. Het grondbezit wordt uitgebreid en het aantal landbouwgebouwen op het domein neemt toe. In 1792 schaft de Franse bezetter de privilegies van de orde af en neemt de goederen in beslag. Ter Vlaagt wordt verkocht in 1975 en is van dan af in particuliere handen. Tijdens de 19e en 20e eeuw worden het woonhuis en landgebouwen grondig verbouwd of aangepast.

Cultuur

Markt 1
8755 Ruiselede
cultuur@ruiselede.be
051/70-84-20
051/68-79-33
Bekijk openingsuren