Onze-Lieve-Vrouw ten Hemelopnemingkerk, Ruiselede

_T2X1881

Beschermd monument - K.B. 08/04/1981

Restauratie: 2003-2007 (restauratie exterieur: herstel en beschildering gevel, vernieuwing metselwerk toren, restauratie glasramen) - onvolledig

Beschrijving

De huidige Ruiseleedse O.-L.-Vrouw ten Hemelopnemingkerk is – met uitzondering van de kerktoren die in 1872 gebouwd werd- grotendeels in de jaren 1700 opgetrokken en is een voorbeeld van een kerk in de classicistische laat-barokke stijl. De geschiedenis van het kerkgebouw begint evenwel veel vroeger, wellicht in de 10de eeuw.

Oorspronkelijk was de kerk een Romaans gebouwtje deels in plaatselijke veldsteen. Van deze oudste kerk werden in 1960 delen van de fundering aangetroffen. Die eerste kleine kruiskerk uit ca. 900 werd tussen 1100 en 1200 gesloopt en vervangen door een nieuwe, grotere Romaanse kerk. Van deze Romaanse kerk zijn nog slechts enkele muurresten aanwezig.

Zekerheid over het bestaan van de kerk vinden we in een akte uit 1106 van de hand van de Doornikse bisschop Balderik die aan de Sint-Bertijnsabdij van Sint-Omaars (Frans-Vlaanderen) het recht geeft om in de kerk van Ruiselede een pastoor te benoemen.

In de 15de eeuw groeide het gebouw uit tot een vrij grote driebeukige kerk met centrale middentoren. ’t Ons Vrauwe te Ruuslede was voor 1305 al een (straf)bedevaartplaats met ommegang ter ere van Onze-Lieve-Vrouw, reeds vermeld in 1625. Het gebouw werd tijdens de 16e, 17e en 18e eeuw een aantal keer vernield door oorlog en brand, maar de kerk werd steeds heropgebouwd of hersteld.

Ook tijdens de 20e eeuw werd het kerkgebouw niet gespaard en liep het heel wat schade op door oorlogsverwoestingen.

Interieur

Het interieur met schitterend meubilair is meer dan het bezichtigen waard. Zowat alle belangrijke meubels zoals de altaren, preekstoel, biechtstoelen, lambriseringen, broederschapskasten, communiebank, doopvont en doksaal zijn gemaakt tussen 1722 en 1793.

Een korte opsomming:

  • Portiekvormig hoofdaltaar door Livinus van Helderberghe uit Gent, met beelden van Onze-Lieve-Vrouw Tenhemelopneming, Sint-Jan Evangelist en Sint-Petrus, en medaillons van de vier westerse kerkvaders
  • Twee portiekzijaltaren ter ere van het H. Kruis en van de H. Drievuldigheid met rijk beeldsnijwerk door de Antwerpenaar Cornelis van Dael.
  • In de zuiderzijbeuk, twee biechtstoelen door de Gentenaar L. van Helderberghe en schrijnwerker P. J. Vuylsteke uit Ingelmunster;
  • In de noordzijbeuk, twee biechtstoelen door C. van Dael en schrijnwerker D’Haenens uit Hansbeke
  • Laat-barokke communiebank met elf panelen in houtsnijwerk, met symbolische voorstellingen van de eucharistie, hersteld door Ferd. Hoste in 1872-1873;
  • Koorlambrisering en -gestoelte, door C. van Dael; muurbeschotten in noorderzijbeuk door L. van Helderberghe en in de zuiderzijbeuk door D’Haenens, naar het model van de lambrisering in de noorderzijbeuk.
  • Fraaie preekstoel door C. van Dael; doksaal met balustrade en orgelkast door de Gentenaar Jan Dhuyvetter.
  • Het orgel komt van Lovaert, Gent 1876, en werd vernieuwd door de firma Loncke uit Esen in 1953-1954.
  • De twee broederschapskasten, gedateerd 1735, worden toegeschreven aan van Helderberghe.

Exterieur

Tussen 2003 en 2010 werd het exterieur van de kerk grondig gerestaureerd en werden de gevels hersteld. Tijdens deze herstellingswerken werden sporen teruggevonden van de 18e-eeuwse polychrome beschildering. De muren werden dan ook tijdens de restauratie volgens de oude polychrome traditie beschilderd in een monochroom rood op het metselwerk, een okerkleurige kalkverf op de raamomlijstingen en een grijze beschildering op de plint.

De kerk en haar onmiddellijke omgeving, inclusief het gemeentehuis en het gemeentepark met hoogstammig groen werden in 1981 beschermd. Dit beschermd dorpsgezicht werd in twee latere fasen nog uitgebreid met een aantal panden in de Kasteelstraat, Aalterstraat en A. Rodenbachstraat.

De ommegangkapelletjes ter ere van Onze-Lieve-Vrouw van Zeven Weeën in de omgeving van de kerk wijzen op een vier eeuwen oude volksdevotie waarbij een rondgang de legende van de 7 Weeën doet herleven op Hemelvaartsdag en op de zondag na 15 september.

Cultuur

Markt 1
8755 Ruiselede
cultuur@ruiselede.be
051/70-84-20
051/68-79-33
Bekijk openingsuren