Huweljk

Algemeen

Het burgerlijk huwelijk gaat het kerkelijk huwelijk vooraf.

Geslacht

Een huwelijk kan worden aangegaan door twee personen van verschillend of hetzelfde geslacht.

Vereiste leeftijd

Niemand mag een huwelijk aangaan voor hij/zij de leeftijd van achttien jaar heeft bereikt.

Ontheffing van leeftijdsvereiste

De jeugdrechtbank kan, om gewichtige redenen, ontheffing van de leeftijdsvereiste verlenen. De vordering wordt bij verzoekschrift ingediend ofwel door beide ouders, ofwel door één van hen, ofwel door de minderjarige indien de ouders niet in het huwelijk toestemmen.

Monogamie

Men mag geen tweede huwelijk aangaan voor de ontbinding van het eerste. Het huwelijk wordt ontbonden door:

de dood van één der echtgenoten
echtscheiding
nietigverklaring van het eerste huwelijk

Toestemming van de echtgenoten

De toestemming van de echtgenoten is een essentiële voorwaarde bij het tot stand komen van een huwelijk. De toestemming tot het huwelijk is aan strenge vormvoorschriften onderworpen: persoonlijke vertegenwoordiging van de partijen, de verklaring van elke partij, de ene na de andere, dat zij elkaar willen aannemen tot echtgenoten, in aanwezigheid van getuigen. Daarenboven moeten de partijen die een huwelijk willen aangaan bekwaam zijn om toe te stemmen. De toestemming kan mondeling, schriftelijk of door het geven van een teken worden uitgedrukt. Van toestemming kan geen sprake zijn als de toekomstige echtgeno(o)t(e) :

gedwongen wordt
zich in aanhoudende staat van krankzinnigheid bevindt
onder de invloed van een verdovingsmiddel verkeert
dronken is
zich in staat van hypnose bevindt

Elke persoon die zich in een dergelijke toestand bevindt kent de draagwijdte niet van de toestemming die hij/zij heeft. Het huwelijk dat onder deze voorwaarden wordt voltrokken zou dus nietig en onbestaande zijn, gezien er geen huwelijk is wanneer er geen toestemming is.
Er is eveneens geen huwelijk wanneer, ondanks de gegeven formele toestemmingen tot het huwelijk, uit een geheel van omstandigheden blijkt dat de intentie van minstens van één van de echtgenoten kennelijk niet gericht is op het tot stand brengen van een duurzame levensgemeenschap, maar enkel op het bekomen van een verblijfsrechtelijk voordeel dat verbonden is aan de staat van gehuwde.

Huwelijksbeletselen

Het huwelijk is verboden:

tussen alle bloedverwanten in de rechte op- en neergaande lijn en tussen de aanverwanten in dezelfde lijn: nl. tussen ouders en kinderen, groothouders en kleinkinderen, schoonouders en schoonkinderen, stiefouders en stiefkinderen;
in de zijlijn tussen broers of halfbroers, tussen zusters of halfzusters, tussen broer en zuster of halfbroer en halfzuster
tussen adoptant en de geadopteerde of zijn afstammelingen;
tussen de geadopteerde en de vorige echtgenoot van de adoptant:
tussen de geadopteerde en de persoon met wie de adoptant heeft samengewoond of samenwoont:
tussen de adoptant en de vorige echtgenoot van de geadopteerde:
tussen de adoptant en de persoon met wie de geadopteerde heeft samengewoond of samenwoont;

Van deze verbodsbepalingen kan de Koning geen ontheffing verlenen.

In de volgende gevallen kan de Koning om gewichtige redenen ontheffing van de verbodsbepalingen verlenen:

tussen oom en nicht, tante en neef, oom en neef, tante en nicht.
tussen de adoptieve kinderen van een zelfde adoptant.
tussen de geadopteerde en de kinderen van de adoptant

De vraag tot ontheffing wordt door de toekomstige echtgenoten gericht aan de Koning, via de minister van justitie.
Een huwelijk dat in één van deze gevallen voltrokken wordt zonder koninklijke machtiging is ongeldig of kan ongeldig verklaard worden.
Het is dus in uw eigen belang het bestaan van bloed- of aanverwantschap te melden bij de aangifte van uw huwelijk.

Gevolgen voor de nationaliteit

Het huwelijk heeft van rechtswege geen enkel gevolg voor de nationaliteit.

Huwelijksvermogenstelsels

Het huwelijk heeft tot gevolg dat de echtgenoten zich verbinden tot samenwonen en tot bijdragen en uitgaven die met het gezinsleven gepaard gaan. Tevens moet het statuut worden bepaald van ieders bezittingen en schulden, zowel van de voorhuwelijkse als van deze die aan de echtgenoten later zullen toekomen. Dit statuut zal de rechten en de plichten van beiden regelen ten opzichte van deze goederen en schulden, evenals de aanspraken die derden (erfgenamen, schuldeisers) bij bepaalde gebeurtenissen tijdens het huwelijk kunnen laten gelden.

In beginsel komen de toekomstige echtgenoten volledig vrij overeen hoe zij dit alles wensen te regelen. Zij kunnen het huwelijksstelsel kiezen dat de wetgever heeft uitgeschreven in het Burgerlijk Wetboek (wettelijk stelsel zonder eigen huwelijkscontract) ofwel kunnen zij van dit wettelijk stelsel in meerdere of mindere mate afwijken. Dat kan door een eigen regeling uit te schrijven in een (plechtig) contract dat vóór het huwelijk door een notaris wordt opgemaakt en in het bijzijn van twee getuigen wordt ondertekend.

In het "wettelijk stelsel" blijven de voorhuwelijkse goederen en deze, die tijdens het huwelijk verkregen worden door schenking, erfenis of testament, de persoonlijke eigendom van elke echtgenoot. Alle andere verwervingen tijdens het huwelijk (het overschot op de beroepsinkomsten, de spaargelden, de aankopen, de beleggingen) vormen de aanwinsten, die in gemeenschap aan beiden toebehoren. Deze aanwinsten omvatten alle opbrengsten die de voormelde eigen goederen opleveren (huur, pacht, intrest), ongeacht de naam, de wijze en het tijdstip waarop deze inkomsten bekomen en belegd worden.

Een notarieel huwelijkscontract biedt een waaier van mogelijkheden. Het gaat van een "volledige scheiding van goederen en schulden" (zonder gemeenschappelijk bezit, tenzij de zaken die beide echtgenoten in onverdeeldheid verwerven of verschuldigd zijn) tot een "algehele gemeenschap van goederen", die in beginsel alle goederen (behoudens deze met een strikt persoonlijk karakter) opvat.

Bovendien kunnen in een huwelijkscontract zeer belangrijke en verregaande beschikkingen opgenomen worden in het voordeel en ter bescherming van de langstlevende echtgenoot, zowel over de gemeenschappelijke als over de eigen goederen. Het wettelijk stelsel daarentegen voorziet voor de weduwe of de weduwnaar als er afstammelingen zijn, enkel een recht vruchtgebruik op de nagelaten bezittingen.

Tijdens het huwelijk kan het wettelijk of het gekozen huwelijksstelsel altijd gewijzigd of aangepast worden met het akkoord van de beide echtgenoten. Hiervoor is steeds de ondertekening van een notariële akte in het bijzijn van twee getuigen vereist. Dit contract heeft slechts uitwerking na de bekrachtiging door de rechtbank van eerste aanleg van de echtelijke verblijfplaats.

Wegens het uitermate belangrijk karakter van het huwelijksstelsel en al zijn gevolgen, is het aanbevolen tijdig een notaris te raadplegen.

Wijziging huwelijksvermogenstelsel

Echtgenoten kunnen tijdens het huwelijk hun huwelijksvermogenstelsel wijzigen naar goeddunken en zelfs een ander stelsel aannemen. Hiervoor moeten zij zich wenden tot een notaris naar keuze, die de akte houdende wijziging van huwelijksvermogenstelsel opmaakt.
Deze akte (houdende wijziging van het huwelijksvermogenstelsel) wordt ter homologatie voorgelegd aan de rechtbank van eerste aanleg van de echtelijke verblijfplaats.
Nadat de homologatie definitief is, zendt de griffier een uittreksel van de homologatiebeslissing aan de ambtenaar van de burgerlijke stand van de plaats waar het huwelijk voltrokken is. Indien het huwelijk in het buitenland voltrokken is zendt hij het aan, ofwel de ambtenaar van de burgerlijke stand van Brussel I, ofwel aan de ambtenaar van de burgerlijke stand waar de huwelijksakte is overgeschreven.
De ambtenaar van de burgerlijke stand maakt melding van de wijziging naast de huwelijksakte en nodigt de echtgenoten uit om hun trouwboekje te laten aanpassen.

Voor minder ingrijpende bij wet vastgelegde wijzigingen in het huwelijksvermogenstelsel is de homologatie niet meer vereist. Dan zendt de notaris een voor eensluidend uittreksel van de akte aan de betrokken ambtenaar van de burgerlijke stand. Hiervan wordt eveneens op de kant van de huwelijksakte.

Aangifte

Het huwelijk wordt voltrokken in de woonplaats van de bruid of van de bruidegom door de Ambtenaar van de Burgerlijke Stand en in aanwezigheid van twee meerderjarige getuigen. De minimumleeftijd om te huwen bedraagt 18 jaar. De aangifte van het huwelijk door bruid en bruidegom moet samen gebeuren in de gemeente waar het huwelijk zal plaatsvinden, minstens één maand en maximum zes maand voor de voltrekking van het huwelijk.

Vereenvoudigde huwelijksaangifte

De aangifte van een huwelijk is vanaf 1 februari 2006 een stuk eenvoudiger. De Ambtenaar van de Burgerlijke Stand zal zelf een pak formaliteiten vervullen. Vroeger moesten de aanstaande trouwers onder meer geboorteuittreksels afhalen in hun geboorteplaats. Nu is dat heen en weer pendelen niet meer nodig. De Ambtenaar van de Burgerlijke Stand zal het huwelijksdossier opstellen en zelf alle nodige documenten opzoeken via het Rijksregister. Het koppel moet dat dossier dan alleen bevestigen en ondertekenen. Ook de fiscale zegels verdwijnen, alle documenten worden gratis. Het huwelijk moet wel voltrokken worden binnen de 6 maand na de aangifte.

Documenten

Voor de aangifte zijn de volgende documenten voor beide aanstaande echtgenoten vereist :

eensluidend verklaard afschrift van de geboorteakte
een bewijs van identiteit (fotokopie van de identiteitskaart)
een bewijs van ongehuwde staat, of een uittreksel uit de echtscheidingsakte, of een uittreksel uit de overlijdensakte
een bewijs van inschrijving in het bevolkingsregister

Voor vreemdelingen moeten bijkomende documenten worden voorgelegd :

een bewijs van nationaliteit (te verkrijgen op de ambassade of consulaat)
een uittreksel uit het vreemdelingenregister of wachtregister

De documenten in een vreemde taal moeten naar het Nederlands vertaald worden door een beëdigde tolk. Wij raden de aanstaande echtgenoten aan in dit geval vooraf contact op te nemen met de dienst Burgerlijke Stand, bij Els Opsomer of Carine Vanderostyne - tel. 051/68.80.63

Voltrekking van het huwelijk

De huwelijksvoltrekking vindt plaats in de trouwzaal van het Gemeentehuis.
Het College heeft in zitting van 20/10/2005 volgende beslissing genomen inzake tijdstippen van huwelijk :
- iedere werkdag tijdens de diensturen, ook op donderdagavond van 18.00u tot 20.30u
- iedere zaterdagvoormiddag
- op zaterdagnamiddag als het kerkelijk huwelijk onmiddellijk volgt op het burgerlijk huwelijk
Voor uren dient u persoonlijk af te spreken met Opsomer Els (051/70 84 06)
Het huwelijk is gratis.

Algemeen nr.: 051/68 80 63
Rechtstreeks nr.: Els Opsomer 051/70 84 06
els.opsomer@ruiselede.be
Rechtstreeks nr.: Carine Vanderostyne 051/70 84 07
carine.vanderostyne@ruiselede.be

Andere taken

U kan op de dienst Burgerlijke Stand ook terecht voor het trouwboekje (ook bij verlies), de verbetering van een huwelijksakte en de overschrijving van buitenlandse akten.