Personeelsuitwisseling Ruiselede - Krasnik

Ruiselede onderhoudt sinds het einde van de jaren 1990 goede contacten met de Poolse stad Krasnik. Dit uit zich in regelmatige delegatiebezoeken en in het jongerenuitwisselingsproject dat door gaat tijdens de zomermaanden. Vorig jaar startten we met Krasnik eveneens een personeelsuitwisselingsproject op waarbij ambtenaren van beide gemeenten elkaars werking bestuderen gedurende een kort werkbezoek.
Vorig jarig bezocht Secretaris Luc De Leersnyder de stadsdiensten in Krasnik en verwelkomden we Grace Lejwoda in het Ruiseleedse gemeentehuis.

Dit jaar trekt maatschappelijk assistente Nele De Leersnyder tussen 15 en 23 maart naar Polen. Zij zal er vooral diverse sociale en maatschappelijke diensten bezoeken maar zal ook deelnemen aan een congres inzake Pools-Oekraïnse contacten. Dit laatste kan een meerwaarde bieden aan de Ruiseleedse jumelageplannen om ook de contacten met Oekraïne op te bouwen.

Nele zal op regelmatige tijdstippen verslag uitbrengen over haar ervaringen. Alle verslagen zullen op de gemeentelijke website worden gepubliceerd.

We wensen Nele alvast veel succes en een behouden reis!

Dag 1

Nele De Leersnyder verblijft sinds maandag 15 maart in Polen. Na een korte maar vermoeiende reis meldde ze ons het volgende:

Vandaag met een uurtje vertraging in het ondergesneeuwde Warschau (minstens 20 cm sneeuw) aangekomen. In de luchthaven werd ik er opgewacht door Renata, mijn begeleidster voor de dag.
Alvorens de lange rit naar Krasnik aan te vatten, leidde Renata me even door Warschau. Tijdens een kort bezoek aan het stadscentrum beklommen we de 30ste etage van het cultureel centrum, vanwaar je een prachtig zicht hebt op de stad.

De drie uur durende autotocht van Warschau naar Krasnik herinnerde me opnieuw aan de slechte staat van de Poolse wegen. Iets wat ik 8 jaar geleden tijdens mijn bezoek in het kader van het Ruiseleedse jongerenuitwisselingsproject ook al merkte maar (gemakshalve?) vergeten was.

Eenmaal in Krasnik aangekomen werd ik er verwelkomd door stadsambtenaren Monica en Grace. We sloten er de avond af met een avondmaal in The Music Cafe in het gezelschap van de directrice van de plaatstelijke maatschappelijke diensten.

Morgen 16/3 staat een ontmoeting met de burgemeester van Krasnik op het programma en bezoek ik de lokale sociale diensten.

Dag 2

Deze morgen werd ik ontvangen door de burgemeester en de 'vice major' op het stadhuis in Krasnik. Daar werd ik ingelicht over de werking van de verschillende departementen en diensten (economie, financiën, dienst bevolking,...). Enkel de benedenverdieping van het stadhuis is er toegankelijk voor het publiek. Daar bevinden zich de diensten onthaal, bevolking en een dienst waar zelfstandigen zich moeten registreren. Alle andere ambtenaren zijn slechts beschikbaar voor het grote publiek wanneer hiervoor een afspraak wordt gemaakt. Elke maandagavond heeft de burgemeester een spreekuur. Burgers kunnen dan langsgaan en allerhande problemen melden of enkel een gesprek hebben met de burgemeester. Opvallend vond ik het bord met de 'acties voor 2010'. Een handgeschreven schema met daarop alle doelstellingen en plannen voor 2010 (aanleg van nieuwe wegen, aanleg park, contacten met verschillende regio s, .... ) en de vermelding van de naam van elke verantwoordelijke per deeltaak.

Na het bezoek aan het stadsbestuur, bezocht ik samen met Eva, directrice van het ‘social center’ (zeg maar het plaatselijke OCMW), de verschillende sociale organisaties in Krasnik. Een tolk vergezelde ons gedurende de hele dag.

1. Het ziekenhuis:

Gesprek met de directeur:
- Het bezochte ziekenhuis in Krasnik is een publiek ziekenhuis. Private ziekenhuizen worden vooral bezocht door de ‘rijkere’ bevolking.
- Elke burger betaalt jaarlijks 9 procent van hun inkomen aan een nationaal fonds. Wie zijn medische zorgen niet kan betalen, kan rekenen op een tussenkomst van dit nationaal fonds. Wie de vergoeding aan dit nationaal fonds niet kan betalen, krijgt hulp van het social center.
- In het ziekenhuis werken 80 dokters en 350 verpleegsters voor 400 bedden. Ook zij worden betaald met het geld van het nationaal fonds
- Dankzij Europese subsidies kon het ziekenhuis gerenoveerd worden

Rondleiding in het ziekenhuis: eigenlijk zeer primitief in vergelijking met onze ziekenhuizen, geen eenpersoonskamers, mensen in de gang, weinig hygiëne, (te) gemakkelijk toegankelijk…

2. Bezoek aan een rusthuis

Opmerkelijk: de kostprijs voor een verblijf (inclusief alle kosten en medische verzorgen) bedraagt vaak 70 procent van het inkomen van de bejaarde. In de meeste gevallen is het pensioen van de bewoners echter te laag waardoor de familie of sociale diensten financiële ondersteuning moeten bieden.

Het rusthuis telt 62 bedden maar beschikt over opvallend kleine kamers. Er wordt geen onderscheid gemaakt tussen de personen met diverse aandoeningen of graden van dementie.

3. Self hulp organisation

Voor gehandicapte meerderjarigen die er zelfstandige leren leven. Er worden allerhande workshops en sportieve activiteiten georganiseerd, maar men leert er ook koken en boodschappen doen.

4. Family center

Gelijkaardig met pleeggezinnendiensten bij ons. Kinderen worden via de rechter in een nieuw gezin geplaatst maar behouden het contact met de natuurlijke ouders.
Sociaal werkers volgen de pleeggezinnen op maar zijn hiertoe niet wettelijk verplicht. De sociale begeleiding is dan ook een stuk minder professioneel.

5. Center of social help

Instelling gelijkaardig aan het Vlaamse OCMW. Het centrum werd opgericht met steun van de EU, bestaat 2 jaar en telt 40 werknemers. Het cliënteel bestaat er vooral uit alcoholverslaafden.

Het is de directrice van het centrum die bepaalt of iemand financiële steun krijgt. Zij beslist op basis van een dossier dat door de maatschappelijk assistenten wordt opgemaakt.

De maatschappelijk werkers hebben elk hun regio (specifieke straten en wijken) waarvoor ze werken. Ze bieden sociale hulp, financiële steun, poetsdienst, kledijhulp...

Er worden ook allerhande projecten georganiseerd zoals een ontbijt op Kerstmis of een paasfeest om mensen samen te brengen.

6. Organisatie voor opvang gehandicapten

Vrijwilligers vangen gehandicapte kinderen van alle leeftijden op voor hulp bij huiswerk, ontspanning,.. Deze vrijwilligerswerking wordt gefinancierd a.d.h.v. donaties.
De vrijwilligers organiseren regelmatig activiteiten om ouders en kinderen bij elkaar te brengen.

7. Childens village

Weeskinderen worden er opgevangen in een 14 huizen waar zij worden opgevangen door een ‘moeder’. Elke moeder heeft een 5-tal kinderen onder haar hoede. Voorlopig werden nog geen mannen aangesteld om deze kinderen te begeleiden.

Wanneer de kinderen meerderjarig worden moeten ze het huis verlaten maar kunnen nog steeds een bezoek brengen.

In het dorp worden de kinderen en de ‘moeders’ begeleid door leerkrachten en psychologen.

Dag 3

Vandaag, 17 maart, werd ik ontvangen in het stadhuis. Na de korte rondleiding die ik gisteren al kreeg, stond vandaag een uitgebreide inwijding in de werking van de stadsdiensten op het programma.
In het grote gemeentehuis van Krasnik zijn meer dan 100 personeelsleden werkzaam in diverse grote departementen (administratie, financiën, controle, ...). De departementshoofden vergaderen wekelijks met de burgemeester om de komende taakverdeling te bespreken.

Het gemeentehuis wordt regelmatig door het grote publiek bezocht. Zo moet men er zich wenden voor het afhalen van een paspoort, zaakvoerders van bedrijven moeten er hun bedrijf gaan registeren, horeca-bazen moeten er een jaarlijkse vergunning voor het schenken van alcohol halen en ook voor het betalen van diverse taksen moeten men in het gemeentehuis langsgaan (zo is er in Krasnik nog steeds een belasting op het bezitten van honden).

Vooral het uitreiken van paspoorten verschilt enigszins met de handelswijze in Belgische gemeentehuizen. De paspoorten zijn er - sinds kort - ook elektronisch maar de gegevens op deze paspoorten worden niet aangepast wanneer er wijzigingen optreden (vb. adreswijziging n.a.v. een verhuis). Wie verhuist krijgt onmiddellijk een nieuwe identiteitskaart. Gelukkig zijn de paspoorten gratis en moet dus niet voor elke wijziging betaald worden. De gegevenswijzigingen worden doorgestuurd naar de centrale dienst in Warschau waar de nieuwe kaarten worden gemaakt. Het duurt een 2-tal maanden tot een nieuw paspoort bij de eigenaar beland.

Een belangrijk item dat steeds ter sprake komt wanneer je het gemeentehuis van Krasnik bezoekt, zijn de nakende verkiezingen. Zowel op nationaal, regionaal als lokaal vlak staan immers kiesmomenten op het programma. Stemmen kan in Polen vanaf 18 jaar, maar is niet verplicht. Toch brengt ongeveer 48% van de stemgerechtigden een stem uit.
Krasnik heeft een gemeenteraad die bestaat uit 21 verkozen raadsleden. Het aantal leden van de gemeenteraad is er net als bij ons, afhankelijk van het aantal inwoners. Sinds 1998 wordt ook de burgemeester door de kiezers verkozen en niet langer door de raad.

Na het bezoek aan het gemeentehuis, bezochten we nog de zeer verzorgde en uitgebreide bibliotheek en het Pools-Oekrains centrum dat voor de uitwerking van projecten (vooral inzake politiek, maar ook educatie, natuur, toerisme en economie) kan rekenen op subsidies vanwege Noorwegen (?).

Gedurende de namiddag vertrokken Nele en haar begeleiders naar de Oekraïnse stad Lviv om er een tweedaags economisch congres bij te wonen: een autorit van 6 uur en 250 km op zeer slechte wegen.

Het overschrijden van de grens tussen Polen en Oekraine is echte belevenis. Alles wordt gecontroleerd, alle paspoorten worden gescand, de inhoud van de auto's wordt nagegaan, ... Omdat wij beschikten over een officiële congresuitnodiging kregen we voorrang maar de hele procedure kostte ons toch nog ruim een uur.

Tijdens de rit door Oekraïne viel het verschil in ontwikkelingsgraad met Polen erg op. Het contrast tussen arm en rijk is er enorm groot.

Dag 4 en 5

Op het economisch forum waren een 100-tal genodigden (vooral Polen en Oekraïners) aanwezig om ervaringen uit te wisselen. Het forum werd georganiseerd op initiatief van het gemeentebestuur van Krasnik. Hoofddoel was het bespreken van de huidige en toekomstige economische samenwerking tussen beide landen. Een samenwerking die momenteel enorm bemoeilijkt wordt door de 'grensproblematiek' en het niet-lidmaatschap van Oekraïne in de EU.
De belangrijkste gesprekparnter van Krasnik in Oekraïne is de stad Lviv. Een stad die voor WOII bij Polen behoorde, die daarom nog heel wat Poolse inwoners telt en waarvan Polen zeggen dat het er 'een beetje als thuis is'.

Omdat het congres hoofdzakelijk in het Pools en Oekraïns werd gevoerd, begreep ik helaas niet elke uiteenzetting. Ook mijn tolken lieten het wegens de taalbarrières vaak afweten. Mijn belangrijkste verwezenlijking was er dan ook het verzamelen van nuttige contactgegevens van overheidspersoneel uit Lviv.

Het bezoek aan Lviv werd niet enkel beperkt tot het bijwonen van het congres. We kregen ook ruim de tijd om de stad te bezoeken en kregen hierbij zelfs een rondleiding door de burgemeester die ons als leerkracht geschiedenis heel wat over zijn stad kon vertellen. Liviv is een heel interessante stad, maar telt heel wat historische gebouwen die dringend aan restauratie toe zijn. Lviv ontving in het verleden hiervoor zelfs subsidies vanwege Unesco, die helaas aan andere werkzaamheden (?) werden gespendeerd.

De terugrit werd opnieuw bemoeilijkt door uitgebreide grenscontroles. Na 7 uur bereikten we Krasnik, waar ons een heel rustige avond te wachten stond.

Dag 6

Bezoek aan de stad Lublin, hoofdstad van de regio waartoe ook Krasnik behoort.